Onderzoeksrapport

Reclassering Nederland — OxRec-algoritme — Bestuursonderzoek

1. Bedrijfsinformatie (KVK 12 februari 2026)

De onderstaande informatie is afkomstig van de Kamer van Koophandel (KVK), gedownload op 12 februari 2026 — dezelfde dag als het vernietigende Nieuwsuur-verslag over OxRec.

Entiteit

  • Naam: Reclassering Nederland
  • Type: Hoofdvestiging
  • Handelsnamen: Reclassering Nederland
  • Bron: KVK, 12-02-2026

Jaarverslagen

JaarVerslagAccountant
2024Jaarrekening 2024 NLN.A.
2023Jaarrekening 2023 NLN.A.
2022Jaarverslag 2022 NLN.A.
2021Jaarverslag 2021 NLKPMG
2020Jaarverslag 2020 NLN.A.

Opvallend: Geen externe controle sinds 2021

KPMG was alleen in 2021 de externe accountant. In 2020, 2022, 2023 en 2024 was er geen externe accountant aanwezig (N.A. = Niet Aanwezig). Dit betekent dat de organisatie jarenlang geen onafhankelijke controle had op haar financiëlen en processen — inclusief het algoritmegebruik.

Management (Raad van Bestuur) — KVK 12-02-2026

NaamFunctieRolIn functie sinds
Westerik, Jessica Joanne Natasja Lid Raad van Bestuur Bestuurder 18-12-2025
van Walt van Praag, Monique Antoinette Voorzitter Raad van Bestuur Bestuurder 18-12-2025
Belangrijk: Op de dag van het Nieuwsuur-verslag (12 februari 2026) waren Westerik en Van Walt van Praag pas ~2 maanden in functie als bestuurders. De systematische OxRec-fouten zijn echter gemaakt onder het vorige bestuur van Johan Bac (2018–januari 2026).

2. Persoonsonderzoek

Johan Bac

Volledige naamJohan Bac
Functie tot 1 jan 2026Algemeen directeur / bestuurder Reclassering Nederland (sinds 2018, 7,5 jaar)
Nieuwe functieAlgemeen directeur CJIB per 1 januari 2026
AchtergrondOM-officier → Hoofdofficier van justitie → Directeur Strafrechtketen bij ministerie van Justitie en Veiligheid → Directeur Reclassering Nederland
Rol in OxRecDirecteur gedurende de volledige periode 2018–2026 waarin OxRec werd gebruikt

Johan Bac verliet Reclassering Nederland op 1 januari 2026, kort voor het Inspectierapport. Hij werd algemeen directeur van het CJIB — dezelfde organisatie waar Jessica Westerik drie weken na het Nieuwsuur-verslag ook naartoe zou gaan.

Bron: reclassering.nl (31 okt 2025), algemenebestuursdienst.nl

Jessica Joanne Natasja Westerik

Volledige naamJessica Joanne Natasja Westerik
Eerdere functieDirecteur Uitvoering & Ontwikkeling bij Reclassering Nederland
Nieuwe functieLid Raad van Bestuur per 18 december 2025
Rol in NieuwsuurGaf toe dat er "onvoldoende kennis" over algoritmes was binnen de organisatie
"Heel confronterend… We trekken ons dit heel erg aan en ik wil hier dan ook verantwoordelijkheid voor nemen." — Jessica Westerik, Nieuwsuur 12 februari 2026

Westerik werd samen met Monique van Walt van Praag benoemd tot Raad van Bestuur op 18 december 2025, na het vertrek van Johan Bac. Op de dag van het Nieuwsuur-verslag was zij dus nog maar kort in haar nieuwe rol. Toch gaf zij namens de organisatie toe dat er jarenlang onvoldoende expertise was over het algoritme dat 48.000 keer per jaar advies gaf aan rechters.

Monique Antoinette van Walt van Praag

Volledige naamMonique Antoinette van Walt van Praag
Eerdere functieDirecteur Personeel en Bedrijfsvoering bij Reclassering Nederland
Nieuwe functieVoorzitter Raad van Bestuur per 18 december 2025
LocatieSoest (volgens LinkedIn)

Monique van Walt van Praag werd op dezelfde dag als Jessica Westerik benoemd tot Voorzitter van de Raad van Bestuur. Zij was voorheen verantwoordelijk voor personeel en bedrijfsvoering. Op de dag van het Nieuwsuur-verslag (12 feb 2026) stond zij dus aan het hoofd van de organisatie die werd geconfronteerd met het vernietigende Inspectierapport.

Bron: reclassering.nl, LinkedIn, YouTube

3. OxRec Algoritme — Technische Analyse

Wat is OxRec?

OxRec (Oxford Risk of Recidivism Tool) is een web-based risicocalculator ontwikkeld door de Forensic Psychiatry and Psychology group van de Universiteit van Oxford. Het algoritme wordt gebruikt om de kans op recidive (opnieuw in de fout gaan) te voorspellen bij vrijgelaten gevangenen en personen in de reclassering.

Hoe werkt het algoritme?

OxRec gebruikt 14 variabelen om een risicoscore te berekenen:

  1. Geslacht
  2. Leeftijd
  3. Immigrantenstatus
  4. Duur van detentie
  5. Gewelddadig index-delict
  6. Eerdere gewelddadige delicten (voor het huidige delict)
  7. Eerdere niet-gewelddadige delicten
  8. Gebruik van alcohol
  9. Gebruik van drugs
  10. Ernstige mentale problemen
  11. Werkloosheid
  12. Inkomen
  13. Postcode / buurt
  14. Samenwonend vs. alleenstaand

Output

  • Risicocategorieën: Laag, middel, hoog
  • Kanspercentages: Voor 1-jaar en 2-jaar gewelddadige recidive

Training en validatie

  • Oorspronkelijke training: Getraind op 47.326 Zweedse gevangenen over een periode van 10 jaar
  • Nederlandse validatie: Gepubliceerd in Scientific Reports (2019)
  • Andere validaties: UK, Noorwegen, Tadzjikistan

Wat ging er mis bij Reclassering Nederland?

Volgens het Inspectierapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid (12 februari 2026) ging er het volgende mis:

FoutGevolg
Cruciale formules verwisseldHet model berekende risico's systematisch verkeerd
Verouderde Zweedse dataGetraind op dataset die niet representatief is voor Nederland
Drugsproblematiek ontbrakEen van de sterkste recidive-indicatoren niet meegenomen
Psychische aandoeningen genegeerdErnstige problemen speelden geen rol in risico-inschatting
Risico onderschatBij het grootste deel van de fouten was het risico te laag
Postcode & inkomenIndirect etnisch profileren; buurt en salaris beïnvloeden het advies

De foutmarge

21% foutmarge

Het model zat er in ongeveer één op de vijf gevallen naast. Dat is een foutmarge van 21% bij beslissingen die over vrijheid of opsluiting gaan. In een rechtsstaat is dit onacceptabel.

Discriminatie: postcode en inkomen

Het algoritme gebruikte postcode en inkomen als risicofactoren. Dit leidde tot indirect etnisch profileren: mensen uit arme buurten en met lage inkomens kregen hogere risicoscores, ongeacht hun individuele gedrag.

2020
Trouw publiceert eerste signalen over discriminerende elementen (postcode, inkomen)
2021
College voor de Rechten van de Mens: postcode/inkomen meewegen is verboden zonder goede onderbouwing
2018–2026
Reclassering blijft postcode en inkomen gebruiken, ondanks het verbod

Ontbrekende risicofactoren

Ondanks dat OxRec oorspronkelijk drugsgebruik en psychische problemen als variabelen had, werden deze bij Reclassering Nederland niet correct geïmplementeerd. Dit betekende dat:

  • Mensen met ernstige drugsproblemen een te laag risico kregen toegewezen
  • Mensen met psychische aandoeningen geen extra begeleiding kregen
  • Rechters beslissingen namen op basis van onvolledige informatie

Gebrek aan interne expertise

"Er was binnen haar organisatie onvoldoende kennis over algoritmes en het onderhouden daarvan. Dat moeten we verbeteren en dat gaan we ook doen." — Jessica Westerik, directeur Reclassering Nederland, Nieuwsuur 12 feb 2026

Reclassering Nederland gaf zelf toe dat er jarenlang geen adequate expertise was om het algoritme te controleren, te onderhouden of te valideren. Een organisatie die 48.000 keer per jaar algoritmische adviezen uitbrengt aan rechters, had onvoldoende kennis van de technologie die zij gebruikte.

4. Juridische Tijdlijn

2016
OxRec gepubliceerd in The Lancet Psychiatry door de Universiteit van Oxford
2018
Reclassering Nederland start met gebruik van OxRec
2019
Nederlandse validatiestudie gepubliceerd in Scientific Reports
2020
Trouw publiceert eerste signalen over discriminerende elementen (postcode, inkomen)
2021
College voor de Rechten van de Mens: postcode/inkomen meewegen is verboden
1 jan 2026
Johan Bac vertrekt naar CJIB; Monique van Walt van Praag neemt tijdelijk het bestuur over
18 dec 2025
Westerik en Van Walt van Praag formeel benoemd tot Raad van Bestuur
12 februari 2026
Inspectierapport + Nieuwsuur: OxRec vol met fouten. Reclassering pauzeert algoritme.
23 februari 2026
28 april 2026
Start WAMCA-collectieve actie via rechtspraak.cloud/claim

5. Email Management & Logging

Voor de collectieve actie is een centraal emailbeheer opgezet:

  • Claim email: claim@jurisprudentie.online
  • Mailserver: VPS1 (193.160.119.22) — Postfix geconfigureerd
  • Functionele mailbox: rechtspraak@jurisprudentie.online
  • Doel: Alle claim-gerelateerde communicatie centraliseren

Alle communicatie, bewijsstukken, en inschrijvingen worden gelogd en gearchiveerd voor de WAMCA-procedure.

6. Conclusie

Het onderzoek toont aan dat Reclassering Nederland jarenlang een foutief, discriminerend en ongecontroleerd algoritme heeft gebruikt dat het leven van 80.640 mensen heeft beïnvloed. De KVK-gegevens van 12 februari 2026 tonen een organisatie zonder externe accountant sinds 2021, met een nieuw bestuur dat pas twee maanden in functie was op de dag van het schandaal.

De fouten in OxRec zijn ernstig en systematisch: verwisselde formules, verkeerde data, ontbrekende risicofactoren, en discriminerende variabelen. 27 april 2026 start de WAMCA-procedure. Dit rechtvaardigt de WAMCA-collectieve actie volledig.

Aanbeveling: WAMCA-collectieve actie indienen om schadevergoeding te eisen voor alle slachtoffers van het defecte OxRec-algoritme.

Doe mee met de collectieve actie

Sluit je aan bij de WAMCA-collectieve actie. Inschrijving vanaf €15.

Betaal €15 Betaal €25

Lees meer over de voorrangsregeling →

Deel dit verhaal

Twitter / X Facebook LinkedIn WhatsApp Email

⚡ Klaar om je eigen platform te starten?

Betrouwbare hosting vanaf €1.99/maand - perfect voor je project

Start met Hostinger Hosting →

💡 Dezelfde hosting die wij gebruiken voor deze website